je eigen brein benuttenn

Wat kunnen wij leren van de meest slechte geheugens ter wereld?

Als brein- en geheugentrainers doen wij er alles aan om het beste uit het brein te halen. Het menselijk geheugen optimaal inzetten om tot grote prestaties te komen. Wij zijn soms ook nog stomverbaasd over de mogelijkheid van het menselijk apparaat. Soms is het niet alleen goed om naar het ongekende potentieel te kijken maar ook het falen van het menselijk brein te belichten. Wat als het mis gaat, en dan ook echt goed mis.

Een voorbeeld daarvan is Clive Wearing, een Engelsman met een zware vorm van geheugenproblemen. Nieuwe gebeurtenissen kan hij hooguit enkele minuten vasthouden en hij is ook veel van vroeger vergeten.

De geheugenproblemen van een oud musicus

Clive is een oud musicus die in 1985 besmet werd met een herpes simplex virus wat normaal gesproken niet zoveel kwaad kan. Bij hem tastte het virus echter delen van zijn brein aan, waaronder de hippocampus, een gebied dat erg belangrijk is voor het menselijk herinneren. Hierdoor kan hij maar gedeeltes van herinneringen oproepen die hij vóór zijn besmetting in zijn brein heeft opgeslagen. En de aantasting van zijn hersens heeft niet alleen invloed op oude herinneringen maar ook op het vormen van nieuwe herinneringen. Nieuwe gebeurtenissen onthouden wij door het transport van gedachten door de hippocampus naar een andere plek in ons brein, de neo cortex. Onder andere de plek waar ons langetermijngeheugen zetelt.

Als het ware leeft de oud musicus zowat volledig in het hier en nu. Zijn herinneringen zijn herinneringen van in ieder geval vóór 1985. En hij kan niet in de toekomst leven, want plannen maken gaat niet met zijn onvermogen om een herinnering langer dan enkele minuten vast te houden. Besef van tijd is bij Clive iets heel anders dan wij ons kunnen voorstellen. Elke keer als zijn vrouw Deborah de kamer binnenkomt is het alsof hij haar jaren niet heeft gezien en is er een emotioneel reünie. Ook heeft hij vaak het gevoel alsof hij net uit een coma is ontwaakt omdat er geen herinneringen zijn van momenten, dagen, weken, maanden en jaren eerder. Het leven in Clive’s hier en nu is een leven op een manier die wij ons onmogelijk kunnen voorstellen. Hoe is het om te leven zonder herinneringen en zonder de capaciteit om gedachtes te vormen en vast te houden?

Een ander voorbeeld van een haperend geheugen.

Er zijn meerdere patiënten die besmet zijn geraakt door het herpes simplexvirus en waar ook de hippocampus en gebieden daaromheen zijn aangetast. Deze patiënten ervaren vergelijkbare geheugenproblemen, herinneringen uit het verleden ophalen en het vormen van nieuwe herinneringen. Een Amerikaans patiënt, in de medische literatuur genoemd EP, heeft een vergelijkbaar verhaal als Clive Wearing. Ook hij herinnert wel zijn vrouw en herinneringen van voor de aantasting van zijn brein. Maar niet van de laatste jaren. Het fundament van het leven van EP, en ook van Clive, zijn de eerder gemaakte lange termijn herinneringen. Wat de mens uniek maakt en karakter geeft zijn juist de herinneringen. Ook bij Clive en EP. Of misschien wel met name bij Clive en EP. Omdat zij in het heden geen herinneringen meer aanmaken, zijn de herinneringen van vroeger de enige brandstof voor wie zij zijn vandaag.

Leren van mensen die vergeten

Wat kunnen wij hier nu van leren, behalve dat wij onze gezonde hersens moeten waarderen in hun volle glorie? Ik denk dat we wel kunnen vaststellen dat herinneringen maken wie wij zijn. Ons karakter, ons vakmanschap, onze uniekheid in de wereld. Niet alleen wist Clive dat hij enorm van zijn vrouw hield, vandaar de emotionele reünie iedere keer. Maar ook kon hij nog fantastisch piano spelen en herrees de professionele musicus uit het dal van oblivion. Onze vroegere herinneringen maken wie wij zijn in het hier en nu. En de nieuwe herinneringen die wij maken, maken wie wij morgen en overmorgen zijn.

Hier kunnen wij wat mee. Als onze herinneringen zo belangrijk zijn voor ons karakter, dan moeten we ook herinneren wat belangrijk is. En dat is iets waar iedereen zo nu en dan bij moet stilstaan, wat is echt, echt belangrijk voor mij. Dit moeten we dan zo in ons dagelijks ritme implementeren, in ons brein nestelen, dat het een karaktervormend uitwerking heeft op ons zijn. Op wie wij zijn én wie wij willen zijn.

Je belangrijke herinneringen vasthouden!

Hoe kunnen we hier mee aan de slag gaan? Eigenlijk heel simpel, het is een kwestie van doen. Schrijf eens met een paar sleutelbegrippen op wat voor jou heel belangrijk is in je leven. En wie heel belangrijk is in je leven. Kijk hier de komende weken elke dag naar. Door deze herhaling nestelen deze belangrijkheden zich nog veel beter in je brein. Daarnaast schrijf je voor elke dag drie dingen op die een stempel op jouw dag hebben gedrukt. Wat waren de belangrijkste momenten? Wat waren de dingen waar je je het meest druk om hebt gemaakt? Waar heb je de meeste inzet getoond? Schrijf het dagelijks op en kijk ook dagelijks naar wat je eerder hebt opgeschreven, wat je belangrijk vindt in je leven. Matched dit met elkaar? Zo niet, overweeg dan je dagelijks ritme. Zo wel, dan ben je goed bezig.

Denkend aan het onderwerp van herinnering en karakter denk ik aan een citaat van Aristoteles: “Wij zijn wat wij herhaaldelijk doen”. Dit zegt het helemaal. Een mooie herinnering van heel lang geleden, maar nog steeds geldend in onze tijd. Laten we daarom niet alleen ons extern geheugen gebruiken voor opslag van herinneringen, maar ook ons eigen brein benutten. Om te zijn wie wij willen zijn.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *